มหิงสกชาดก (Mahingsaka Jataka)

มหิงสกชาดก

ในอดีตกาล พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็นบุตรของพ่อค้าผู้มั่งคั่งในกรุงพาราณสี ครั้งนั้น พระองค์ทรงมีจิตใจที่ประกอบด้วยคุณธรรมอันสูงส่ง ยึดมั่นในสัจจะวาจา และมีความกตัญญูรู้คุณต่อบิดามารดาเป็นอย่างยิ่ง

เมื่อพระโพธิสัตว์เติบใหญ่ขึ้น บิดาของพระองค์ได้ล้มป่วยลงอย่างหนัก ด้วยความรักและความห่วงใย พระโพธิสัตว์จึงดูแลปรนนิบัติบิดาอย่างใกล้ชิด ไม่เคยละเลย แม้เพียงชั่วขณะ

วันหนึ่ง ในขณะที่พระโพธิสัตว์กำลังนั่งอยู่ข้างเตียงบิดาที่กำลังซมซาน บิดาของพระองค์ก็ค่อยๆ รวบรวมกำลังเฮือกสุดท้าย เอ่ยขึ้นด้วยน้ำเสียงแผ่วเบาว่า “ลูกรัก พ่อกำลังจะจากเจ้าไปแล้ว ทรัพย์สินสมบัติที่พ่อหามาได้ทั้งหมดนี้ พ่อขอมอบให้แก่เจ้า จงนำไปบริหารจัดการให้เกิดประโยชน์สูงสุด และจงอย่าได้ละเลยการทำบุญทำกุศล จงระลึกถึงคำสอนของพ่อเสมอ”

พระโพธิสัตว์เมื่อได้ยินดังนั้น ก็บังเกิดความเศร้าโศกเสียใจเป็นอย่างยิ่ง แต่ก็พยายามกลั้นน้ำตาไว้ และกล่าวตอบบิดาด้วยความหนักแน่น “ท่านพ่อผู้เป็นที่รัก ข้าพเจ้าจะรักษาทุกสิ่งทุกอย่างที่ท่านมอบให้ไว้เป็นอย่างดี และจะปฏิบัติตามคำสอนของท่านทุกประการ โปรดวางใจเถิด”

หลังจากบิดาของพระองค์สิ้นลมหายใจไปแล้ว พระโพธิสัตว์ก็ได้รับมรดกตกทอดมาเป็นจำนวนมาก พระองค์มิได้หลงระเริงไปกับทรัพย์สมบัติ แต่กลับใช้ความรู้ความสามารถที่มีบริหารจัดการกิจการของบิดาให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้นไปอีก

พระองค์ทรงเป็นพ่อค้าที่ซื่อสัตย์ มีคุณธรรม เป็นที่รักใคร่ของคนทั่วไปกิจการของพระองค์ขยายตัวออกไปอย่างกว้างขวาง สร้างความมั่งคั่งให้กับตระกูล

วันหนึ่ง ขณะที่พระโพธิสัตว์กำลังเดินทางไปติดต่อค้าขายที่เมืองอื่น พระองค์ได้พบกับชายหนุ่มคนหนึ่ง ซึ่งมีรูปร่างหน้าตาคล้ายคลึงกับตนเองเป็นอย่างมาก ชายหนุ่มผู้นั้นมีท่าทีอิดโรย และดูสิ้นหวัง

ด้วยความสงสัย พระโพธิสัตว์จึงเข้าไปถามไถ่ ชายหนุ่มผู้นั้นเล่าว่าตนเองเป็นลูกของพ่อค้าที่เคยล้มละลาย และบัดนี้กำลังตกทุกข์ได้ยาก ไร้หนทางจะดำเนินชีวิต

พระโพธิสัตว์เมื่อได้ฟังดังนั้น ก็เกิดความสงสาร และสังเกตเห็นความคล้ายคลึงบางอย่าง จึงได้สอบถามถึงนามสกุล และประวัติความเป็นมาของชายหนุ่มผู้นั้น เมื่อได้ทราบความจริง พระองค์ก็ทราบว่าชายหนุ่มผู้นี้คือพี่ชายต่างมารดาของตนเอง ซึ่งเกิดจากมารดาอีกคนหนึ่งของบิดา

ด้วยความกตัญญูและความมีเมตตา พระโพธิสัตว์จึงได้เชื้อเชิญพี่ชายของตนเองให้มาอยู่ด้วยกัน และแบ่งทรัพย์สินบางส่วนให้เพื่อช่วยเหลือในการตั้งตัว

“พี่ชาย ข้าพเจ้าทราบดีว่าท่านกำลังลำบาก ข้าพเจ้าขอแบ่งปันทรัพย์สมบัติบางส่วนของข้าพเจ้าให้กับท่าน เพื่อเป็นทุนในการเริ่มต้นชีวิตใหม่ โปรดรับไว้ด้วยเถิด”

พี่ชายต่างมารดาเมื่อได้รับความช่วยเหลือจากพระโพธิสัตว์ ก็บังเกิดความซาบซึ้งใจเป็นอย่างยิ่ง และได้กลับเนื้อกลับตัวเริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยความขยันขันแข็ง

เวลาต่อมา พระโพธิสัตว์ได้ทราบข่าวว่ามีโจรผู้ร้ายกลุ่มหนึ่ง กำลังก่อความเดือดร้อนให้กับชาวเมือง

พระโพธิสัตว์จึงได้วางแผนที่จะจัดการกับเหล่าโจร ด้วยการใช้พี่ชายของตนเองเป็นเครื่องมือ

พระองค์ได้มอบหมายให้พี่ชายของตนเองแสร้งทำเป็นเป็นหัวหน้าโจร และออกปล้นสะดมตามเส้นทางการค้าที่พระโพธิสัตว์รู้ดี

เมื่อเหล่าโจร (ที่จริงๆ แล้วมีพี่ชายของพระโพธิสัตว์เป็นหัวหน้า) ออกอาละวาด เจ้าเมืองพาราณสีจึงส่งทหารออกไปปราบปราม และจับกุมเหล่าโจรเหล่านั้นได้ในที่สุด

แต่ทว่า เมื่อเจ้าเมืองได้เห็นหน้าค่าตาของหัวหน้าโจร ก็ต้องประหลาดใจ เพราะเขาคือพี่ชายต่างมารดาของพระโพธิสัตว์

เจ้าเมืองจึงได้เรียกพระโพธิสัตว์มาพบ และสอบถามถึงเรื่องราว

พระโพธิสัตว์ได้อธิบายถึงแผนการของตนเองให้เจ้าเมืองฟัง โดยมีจุดประสงค์เพื่อกำจัดเหล่าโจรผู้ร้าย และเพื่อเป็นการสั่งสอนพี่ชายของตนเองให้หลาบจำ

เจ้าเมืองเมื่อได้ฟังดังนั้น ก็เข้าใจและชื่นชมในไหวพริบและความเฉลียวฉลาดของพระโพธิสัตว์

ส่วนพี่ชายต่างมารดา เมื่อได้รู้ถึงแผนการของน้องชาย และผลแห่งการกระทำของตนเอง ก็รู้สึกสำนึกผิดเป็นอย่างยิ่ง เขาได้กลับตัวกลับใจ และตั้งแต่นั้นมาก็ประพฤติตนเป็นคนดี

พระโพธิสัตว์ได้ใช้ความรู้ความสามารถ และสติปัญญาของพระองค์ ในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นมากมาย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องส่วนตัว หรือเรื่องของบ้านเมือง

พระองค์ทรงเป็นที่รักและเคารพของคนทั่วไป และดำรงชีวิตอย่างมีคุณธรรมตลอดไป

ในชาติสุดท้าย พระโพธิสัตว์ได้เกิดเป็นเจ้าชายผู้มีปัญญาเฉลโชติ และได้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของความกตัญญู ความมีเมตตา และการใช้สติปัญญาในการแก้ไขปัญหา.